İnstagram
Telegram
Telefon
WhatsApp
İletişim Bilgileri

Özel Güvenlik

Özel Güvenlik

Özel Güvenlik

Özel Güvenlik
Toplumun dirlik ve düzenini, mal ve can emniyetini sağlamak Devletin en önde gelen görevlerinden biridir. Devlet bu işlevini kolluk kuvvetleri vasıtasıyla yerine getirir.

Genel kolluk kuvvetlerinin, genel güvenliği sağlama görevi niteliğinde bulunmayan faaliyetlerde özel tedbirler alması, özel koruma hizmeti vermesi yerine bu gibi faaliyetlerin; yetkileri, görevli olduğu alanla sınırlı, kamu güvenliğini tamamlayıcı mahiyette özel görevlilere yaptırılması düşüncesiyle; ülkemizde özel güvenlikle ilgili ilk yasal düzenleme 1981 yılında, 2495 Sayılı Bazı Kurum ve Kuruluşların Korunması ve Güvenliklerinin Sağlanması Hakkında Kanun ile yapılmıştır.

Bu kanunla; ülke ekonomisine ya da Devletin savaş gücüne önemli ölçüde katkısı bulunan, kamu ve özel hukuk tüzel kişileriyle, gerçek kişilere ait kurum ve kuruluşların sabotaj, yangın, hırsızlık, soygun, yağma vb. tehlikelerden korunması ve güvenliklerinin sağlanması amaçlanmıştır.

Milli eğitim-öğretim ve ekonomi ile Devletin savaş gücüne önemli katkısı bulunan; barajlar, enerji santralleri, rafineri, enerji nakil hatları, akaryakıt nakil, depolama, yükleme tesisleri vb. yerlerde, sivil trafiğe açık Devlet eliyle işletilen hava meydanları ve limanlar, tarihi eserler, ören yerleri, açık ve kapalı müzeler, sanayi, ticaret ve turistik tesislerin korunması bu kanun kapsamına alınmıştır.

Kanun kapsamına giren yerlerden hangilerinin koruma ve güvenliğinin, bu kanun hükümlerine göre sağlanacağı konusunda karar yetkisi, ilgili kuruluş ve bakanlığının görüş ve talepleri dikkate alınarak İçişleri Bakanlığının önerisi üzerine Bakanlar Kuruluna verilmiştir.

1995 yılında yapılan bir değişiklikle İstanbul ve diğer şehirlerdeki Kapalıçarşı ve buna benzer ticari, turistik tesislerde bu Kanun çerçevesinde özel güvenlik teşkilatı kurulmasına izin verilmiştir.
Ancak, zamanla toplum hayatında ve teknolojide yaşanan gelişmelere paralel olarak;
Herkes tarafından kullanılabilir ve elde edilebilir hale gelen, görüntü ve ses kayıt cihazları ile internetin yaygınlaşması sonucu, özel hayatın gizliliğine yönelik ihlallerin artması,
Şehir merkezlerine uzak yerleşim birimlerinin oluşması,

Terör örgütlerinin sivil yaşamı tehdidi, büyük alış-veriş merkezlerinde meydana gelen patlamalar,
Havaalanları, liman, otogar, tren-metro istasyonları ve buralardaki insanlara-ulaşım araçlarına yönelik eylemler ve süregelen tehditler,

Banka, kuyumcu, döviz bürosu, PTT merkezleri gibi nakit para bulunan yerlere soygun girişimleri, hırsızlık ve kapkaç olaylarının çoğalması,

Spor müsabakalarında şiddetin artması vb. olaylar, güvenliğe duyulan ihtiyacı artırmıştır.
Bu tür faaliyetlerin genellikle ticari amaçlı özel organizasyonlar olması, Amerika ve İngiltere gibi gelişmiş ülkelerde benzer hizmetlerin özel güvenliğe yaptırılması, genel kolluğun iş yükünü artırarak asli faaliyetlerinde etkinliğinin zafiyete uğramaması ve mevcut 2495 Sayılı Kanunun, günün ihtiyaçlarını karşılayamaması sonucunda yeni bir yasal düzenlemeye ihtiyaç duyulmuştur.

Bu durum 26.06.2004 tarihinde yürürlüğe giren 5188 Sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanunun Genel Gerekçesinde “Kamunun can ve mal güvenliğini sağlamak esasen devletin en önemli görevlerinden biridir. Öbür taraftan kişilerin canını ve malını koruma hakkı vardır. Devletçe sağlanan genel güvenliğe ek olarak, canını ve malını ayrıca korumak isteyenlere bu imkanın sağlanması gerekir” şeklinde ifade edilmiştir.

2004 yılında yürürlüğe giren 5188 Sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanunla 2495 Sayılı Kanun yürürlükten kaldırılmıştır. Böylece bazı kurum ve kuruluşların bünyelerinde özel güvenlik teşkilatı kurmaları konusunda zorunluluk kaldırılmış ve bu ihtiyaçlarını, 6762 Sayılı Türk Ticaret Kanununa göre kurulmuş özel güvenlik şirketlerinden hizmet satın alma yoluyla da karşılayabilmelerine imkan tanınmıştır. 5188 Sayılı Kanunla; özel güvenlik şirketlerinin İçişleri Bakanlığı denetiminde faaliyet göstermesi, özel güvenlik görevlisi olabilmek için eğitim alınması zorunluluğu gibi konular düzenlenmiştir. 5188 Sayılı Kanunun uygulanmasına yönelik usul ve esasları düzenleyen Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanunun Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik (ÖGHDKUİY) de aynı yıl 07.10.2004 tarihinde yürürlüğe girmiştir.

5188 SAYILI KANUN
Özel Güvenlik Görevlisi: Kanun kapsamında özel koruma ve güvenlik hizmetlerini yerine getirmek amacıyla istihdam edilen kişileri ifade eder (ÖGHDKUİY md.4).

ÖZEL GÜVENLİK GÖREVLİLERİNİN YETKİLERİ
5188 Sayılı Kanunun 7. maddesinde sayılmıştır.
Koruma ve güvenliğini sağladıkları alanlara girmek isteyenleri duyarlı kapıdan geçirme, bu kişilerin üstlerini detektörle arama, eşyaları X-ray cihazından veya benzeri güvenlik sistemlerinden geçirme.
Toplantı, konser, spor müsabakası, sahne gösterileri ve benzeri etkinlikler ile cenaze ve düğün törenlerinde kimlik sorma, duyarlı kapıdan geçirme, bu kişilerin üstlerini detektörle arama, eşyaları X-ray cihazından veya benzeri güvenlik sistemlerinden geçirme.

1412 Sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanununun 127. maddesine göre yakalama ve yakalama nedeniyle orantılı arama.

Görev alanında, haklarında yakalama, tutuklama veya mahkûmiyet kararı bulunan kişileri yakalama ve arama.
Yangın, deprem gibi tabii afet durumlarında ve imdat istenmesi halinde görev alanındaki işyeri ve konutlara girme.
Hava meydanı, liman, gar, istasyon ve terminal gibi toplu ulaşım tesislerinde kimlik sorma, duyarlı kapıdan geçirme, bu kişilerin üstlerini detektörle arama, eşyaları X-ray cihazından veya benzeri güvenlik sistemlerinden geçirme.

Genel kolluk kuvvetlerine derhal bildirmek şartıyla, aramalar sırasında suç teşkil eden veya delil olabilecek ya da suç teşkil etmemekle birlikte tehlike doğurabilecek eşyayı emanete alma.
Terk edilmiş ve bulunmuş eşyayı emanete alma.

Kişinin vücudu veya sağlığı bakımından mevcut bir tehlikeden korunması amacıyla yakalama.
Olay yerini ve delilleri koruma, bu amaçla Ceza Muhakemeleri Usulü Kanununun 157. maddesine göre yakalama.
Türk Medeni Kanununun 981. maddesine, Borçlar Kanununun 52. maddesine, Türk Ceza Kanununun 49. maddesinin birinci fıkrasının (1) ve (2) numaralı bentlerine göre zor kullanma.

GÖREV VE SORUMLULUK ALANI
Özel güvenliğin görev alanı, esasen genel kolluğun sorumluluğunda bulunan ve komisyon tarafından sınırları belirlenmiş alandır. Özel güvenlik görevlileri Kanunun 7. maddesinde sayılan yetkilerini, sadece görevli oldukları sürede ve görev alanlarında kullanabilirler.

Özel güvenlik görevlilerinin; silahlı görev yapabileceği koruma hizmetleri, bulundurabilecekleri silahların özellikleri ve miktarları özel güvenlik komisyonu tarafından belirlenir. Özel güvenlik görevlileri, silahlarını görev alanı dışına çıkaramazlar. Ancak zorunlu hallerde, görev alanı, komisyon kararıyla genişletebilir. Ayrıca güzergâh ifade eden durumlarda, güzergâh boyu, görev alanı sayılır.

GENEL KOLLUK-ÖZEL GÜVENLİK İLİŞKİLERİ, BUNUN SUÇ ÖNLEMEDEKİ YERİ VE ÖNEMİ
Önleyici kolluk hizmeti; suçu oluşmadan önlemeye ve engellemeye yönelik işlemlerdir. Suçla mücadele; istihbarat faaliyetleri, önleyici ve caydırıcı aşamaları ile bir bütündür.

İstisnai durumlar hariç, özel güvenlik görevlileri insan trafiğinin yoğun olduğu; spor müsabakaları, sahne gösterileri, alış-veriş merkezleri, eğitim kurumları, hastaneler, fabrikalar, konut siteleri vb. yerlerde görev yapmaktadırlar. Bir özel güvenlik görevlisi, belli bir süre görev yaptıktan sonra, görev bölgesindeki olağandışı durumları, şüphe çekici kişi ve hareketleri kuşkusuz herkesten daha iyi gözlemleyebilir ve fark edebilir.
Son yıllarda terör örgütlerinin, özellikle insan kalabalığının yoğun olduğu yerlere önceden patlayıcı madde yerleştirmek veya canlı bomba kullanmak suretiyle sansasyonel eylemlere yöneldikleri göz önünde tutularak görev bölgesinde bu türden şüpheli hareketler ve olaylar genel kolluğa haber verilmelidir.

Özel güvenlik görevlisi görev alanının bulunduğu mahalden sorumlu genel kolluk kuvvetiyle en seri şekilde irtibata geçecek telefon numarası, adres gibi bilgilere sahip olmalıdır. Genel kollukla özel güvenlik arasında kurulacak işbirliği, her iki tarafın çalışmalarını kolaylaştırmakla kalmayacak güvenlik hizmetlerinin etkinliğini de artıracaktır.
Özel güvenlik görevlisi, görevli olduğu alan dışında herhangi bir suçun işlendiğini, faillerinin kaçtığını gördüğünde müdahale etmemeli, ancak genel kolluğa hemen bildirmeli, gerekirse eşkâl tarifi vermelidir.

Suç önleme ve işlenmiş suçların aydınlatılması faaliyetlerinde genel kolluğa yardımcı olmak, işlenmiş bir suçla ilgili bilgisi varsa, yetkililere aktarmak her vatandaşın görevidir. Kamu güvenliğini tamamlayıcı mahiyette görev yapan özel güvenlik görevlileri, görev alanlarında herhangi bir vatandaştan daha fazla sorumlu olduğunun bilinciyle hareket etmelidir.

Özel güvenliğin görev alanındaki suçları önlemede etkinliği arttıkça, genel kolluk; asayiş, terörle mücadele, kaçakçılık ve organize suçlarla mücadele, istihbarat, trafik gibi asli fonksiyonlarında daha etkin olabilecektir.