Genel Kolluk Ve Özel Güvenlik Arasındaki Farklar
Genel Kolluk Ve Özel Güvenlik Arasındaki Farklar
1. Görev alanı, yetki, bağlı oldukları makam açısından farklar
Görev alanı: Genel kolluk kuvvetleri, görev alanlarına göre ülke genelinde görev yapar. Özel güvenlik görevlileri ise sadece, sınırları belirli olan ve komisyon tarafından özel güvenlik izni verilmiş olan alanda görev yapar.
Yetki: Genel kolluk, görevli bulunduğu mülki sınırlar içinde, hizmet branşı, yeri ve zamanına bakılmaksızın bir suçla karşılaştığında suça el koymak, önlemek, sanık ve delilleri yetkili kolluğa teslim etmekle görevli ve yetkilidir.Özel güvenlik görevlilerinin yetki kullanımı, görev alanı ve süresi ile sınırlandırılmıştır. Özel güvenlik birimleri ve görevlileri, görev alanında bir suçla karşılaştığında gerekli işlemleri yaparak olay yerini ve delilleri muhafaza ve yetkili genel kolluğa teslim etmekle görevli ve yetkilidir. Olay yerine intikal eden genel kolluğun talebi olursa, özel güvenlik araştırma faaliyetine yardımcı olur.Ayrıca özel güvenlik alanında, özel güvenliğe mensup görevlinin bulunmadığı yerlerde, genel kolluk bunlara ait işlemleri yapmaya yetkilidir. Ancak bu durumun tersi yani, özel güvenliğin genel kolluğun sorumluluk alanında, genel kolluk yetkisi kullanması mümkün değildir.
Genel kolluk kuvvetlerine mensup personel, ateşli silahlarını üzerlerinde taşıyabilir veya mesken ya da işyerinde bulundurabilirler. Özel güvenlik görevlileri 5188 Sayılı Kanunun 9. maddesinde belirtilen durumların dışında, silahlarını görev alanı dışına çıkaramazlar.
Bağlı oldukları makam: Genel kolluk kuvvetleri, emniyet ve asayiş hizmetleri bakımından İçişleri Bakanlığına bağlıdır. Özel güvenlik görevlilerinin ise koruma ve güvenlik hizmeti verdiği yere göre (kamu-özel) bağlılığı değişebilir.
2. Diğer farklar
Genel kolluk faaliyetleri; kamu düzenini, toplumun güvenliğini, dirlik ve esenliğini, genel ahlâkını ve sağlığını korumaya yönelik tedbirleri alırken, gerektiğinde kanunların verdiği yetkiyle kişilerin ve toplulukların temel hak ve hürriyetlerini sınırlayabilen bir kamu hizmetidir.
Kamu Hizmetinin Özellikleri:
Süreklilik ve düzenlilik: İhtiyaç doğrultusunda sürekli, yani kesintisiz ve düzenli olarak yürütülmesi kamu hizmetinin en önemli özelliklerindendir.
Tarafsızlık ve eşitlik: İdarenin, kamu hizmetini yürütürken objektif davranması, vatandaşlar arasında herhangi bir biçimde ayrım yapmadan eşit hizmet sağlamakla yükümlü olmasıdır.
Değişkenlik: Kamu hizmetlerinin değişen toplumsal ihtiyaçlar ve teknolojik gelişmelere uyum sağlayacak şekilde düzenlenmesidir.
Bedelsizlik: Kamu hizmetlerinin bedelsiz sunulması, katkı payı şeklinde bir bedel alınması gerekiyorsa bu hizmetten yararlananların ödeme gücünü aşmayacak şekilde olmasıdır.
Genel kolluk tarafından yürütülen kolluk faaliyetleri, kamu hizmeti özelliklerini taşır. Genel kolluk kuvvetleri, yasaların verdiği yetkilerle, görev alanı esasına göre ve Devlet adına ülkenin tümünde görev yaparlar. Jandarmanın 1839, Polisin 1845 ve Sahil Güvenliğin 1866 yılına giden başlangıçları dikkate alındığında, genel kolluk kuvvetlerinin 100 yılı aşkın bir tarihe sahip oldukları görülür. Genel kolluk birimlerinin gelişmiş kurum kültürleri; binalarında, teknolojik araç-gereçlerinde, törenlerinde, emir-komuta ilişkilerinde, ödül-ceza sistemlerinde kısaca tüm organizasyonlarında güçlü bir şekilde yansır.
Özel güvenliğin başlangıcı ise yasanın yürürlüğe girdiği 2004 yılıdır. Özel güvenlik görevlileri ya da daha geniş anlamda özel güvenlik sektörü, henüz kurumsal kimlik oluşturacak birikim ve deneyimi kazanamamış, dolayısıyla gelişen olaylar karşısında, genel kolluk kuvvetleri kadar doğru refleksler de geliştirememiştir.
Korumakla sorumlu oldukları alanda, özel güvenlik görevlileri;Can ve mal güvenliğini ve kamu düzenini sağlar, suç işlenmesini önler, taşınması veya bulundurulması yasaklanmış her türlü maddeyi tespit amacıyla elektronik cihazlarla üst araması yapabilir, yangın, deprem ve sel gibi afetlerde arama-kurtarma görevlilerine yardımcı olur, bir suçla karşılaştığında suça el koyar, suçun devamını önler, sanığı tespit eder ve yakalar. Olay yerini ve suç delillerini korur ve yetkili genel kolluğa teslim eder.
Spor müsabakaları, sahne gösterileri, düğün ve cenaze törenleri, konserler, toplantılar ve toplu ulaşım tesislerinde (havaalanı, liman, gar) kimlik sorabilir.
Özel güvenlik görevlileri gece görevlerinde, spor müsabakalarında, konser ve sahne gösterilerinde üniformalarının üzerine, arkasında ışığı yansıtan “ÖZEL GÜVENLİK” ibaresi yazılı yelek giyerler.
Özel güvenlik görevlilerinin; görev alanı ve süresi dışında suçla karşılaştıklarında, yetkileri herhangi bir vatandaştan fazla değildir.
Özel güvenlik personeli:
Parmak izi ve fotoğraf alamaz.
Teknik takip ve dinleme yapamaz.
Özel hayata müdahale edemez.
Suç soruşturamaz, delil inceleyemez.
Elle arama yapamaz.
Kimlik tespit edemez.
İfade alamaz.
Tutuklama yapamaz.
Özel güvenlik görevlilerinin üniforma ve üniformayı tamamlayan diğer unsurları; TSK ve genel kolluk kuvvetleri ile kanunlarla kurulan özel kolluk kuvvetlerinde kullanılan renk, biçim ve motifte olamaz.
Özel güvenliğin üniformalı çalıştırılmasının amacı, görev yaptığı alanda “farkındalık” yaratmak, o yerin korunduğunu göstermektir.